Dokonałem małego porównania dostępnych w sieci ortofotomap pokrywających swoim zasięgiem teren województwa pomorskiego. Początkowo trudno było mi znaleźć obszar, który by był objęty zdjęciami w wysokiej rozdzielczości przez wszystkie przeglądarki. Po dłuższych poszukiwaniach trafiłem na obiecujący teren w okolicach Kolbud i na nim oparłem znaczną część porównania. Ocenie została poddana tylko ortofotomapa. Odpuściłem sobie mapy wektorowe. Porównałem następujące strony:

• Google Maps: http://maps.google.com/
• Geoportal: www.geoportal.gov.pl
• WODGIK Gdańsk: http://sitwp.umwp.pl/pomorskie.htm
• Zumi: www.zumi.pl
• Geoserwer: http://www.geoserwer.pl/altBrowser.aspx

Moja ocena powyższych stron jest w 100% subiektywna i została stworzona w wyniku frustracji w jaką wpadam podczas próby zaplanowania na ortofotomapie niedzielnych wycieczek rowerowych :-) W moim pojedynku ortofotomap województwa pomorskiego obsada podium wygląda następująco

1. Pierwsze miejsce: Google Maps
2. Drugie miejsce (ex aequo): WODGIK Gdańsk & Zumi
3. Trzecie miejsce (ex aequo): Geoportal & Geoserwer

Tab. 1. Subiektywna ocena ortofotomap woj. pomorskiego.

	Google.maps	Geoportal	WODGiK	Zumi	Geoserwer
Rozdzielczość*	1 m (?)	0,5 m	0,5 m	0,82 m	0,82 m
Funkcjonalność przeglądarki *	5,5	3,5	4,0	4,5	2,5
Ergonomia przeglądarki *	6,0	3,0	2,5	4,0	2,0
Liczba kliknięć prowadząca do celu	6	6	5	6	10
API	+	-	-	-	-
Subiektywna ocena jakości rastru *	4,5	3,0	3,0	3,5	4,0
Stopień pokrycia terenu *	3,0	5,0	6,0	3,5	3,5
Możliwość linkowania punktów	+	-	+	+	-
Zdjęcia terenów wojskowych	+	-	-	+	+
Maskowanie znaków wodnych *	5,5	3,5	3,0	5,0	4,5
Stopień aktualności zdjęć *	4,5	3,5	4,5	4,0	4,0
Ogólna ocena *	5,0	3,5	4,0	4,0	3,5

(* Użyto skali ocen od 1 do 6)

Pierwsze miejsce: Google Maps http://maps.google.com/

Pierwsze miejsce zajęło Google Maps. Wynik ten może nieco zaskakiwać, gdyż akurat GM ma najniższy stopień pokrycia obszaru woj. pomorskiego zdjęciami o dobrej rozdzielczości. Jednak nokautuje swoją konkurencję funkcjonalnością, użytecznością i ergonomią przeglądarki. Do wyświetlenia w przeglądarce wybranego miejsca wystarczy sześć kliknięć (wyszukiwarka miejscowości). Jest to bardzo dobry wynik z uwagi na fakt, że poszukiwania rozpoczynamy od innego kontynentu ;-) Obsługa interfejsu API sprawia, że zastosowanie tej przeglądarki do swoich aplikacji jest właściwie nieograniczone. O Google Earth już nie wspominam. Przy użyciu dodatkowego oprogramowania można zgrywać na dysk w formie pliku graficznego zdjęcia o dowolnie wybranej powierzchni. Łatwo jest je później wykorzystać przy analizie w GIS-owych programach. Dzięki użytej technologii AJAX przeglądarka chodzi bardzo płynnie. Zdjęcia nie są zbyt mocno wykontrastowane, dzięki czemu widać na nie subtelne detale, które u konkurencji są często "wypalone".

Ryc. 1. Zdjęcia o wysokiej rozdzielczości w Google Maps

Ryc. 2. Sześć kliknięć prowadzących do celu w przeglądarce Google Maps

Mocne strony:

• funkcjonalna i intuicyjna przeglądarka
• wykorzystywanie techniki AJAX, obsługa interfejsu API,
• globalny zasięg
• stosunkowo dobra jakość zdjęć, niski poziom ich kompresji
• słabo widoczne znaki wodne
• zdjęcia terenów wojskowych
• możliwość przegrywania na dysk wielkoformatowego zdjęcia terenu przy użyciu dodatkowego oprogramowania

Słabe strony:

• niski stopień pokrycia woj. pomorskiego zdjęciami o wysokiej rozdzielczości
• sąsiadowanie ze sobą zdjęć wykonanych w różnych porach roku
• blokowanie przez niektóre firewalle

Ryc. 3. Okolice Kolbud w Google Maps

Drugie miejsce: WODGIK Gdańsk & Zumi

WODGIK Gdańsk: http://sitwp.umwp.pl/pomorskie.htm

Drugie miejsce (ex aequo z Zumi) zajęła ortofotomapa Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Gdańsku. Ortofotomapa WODGiK-u nie ma sobie równych pod względem stopnia pokrycia terenu zdjęciami o wysokiej rozdzielczości. Ponadto WODGiK zdecydował się na pionierski i odważny pomysł udostępnienia w przeglądarce map topograficznych 1:10 000. W jakości i aktualności zdjęć aglomeracji trójmiejskiej bije na głowę swoją konkurencję. Niestety na tym atuty się kończą.

Największą wadą tej ortofotomapy jest jej przeglądarka. Rozwiązania nawigacji podobnie jak na geoportalu są wyjątkowo nieergonomiczne. Jednak tu dodatkowym mankamentem jest brak automatycznego dostosowywania się okna przeglądarki do rozdzielczości monitora. Rozmiar okna w żaden sposób nie daje się regulować. Gdy chce się uzyskać print screen w lepszej jakości, zmiana rozdzielczości pracy monitora nic nie pomoże. Sama przeglądarka jest nieco bardziej funkcjonalna od tej zastosowanej w geoportalu, gdyż została wzbogacona o dodatkowe funkcje pomiaru odległości i linkowania punktów. Co prawda WODGiK uzyskał najlepszy wynik w ilości kliknięć niezbędnych do wyszukania danego terenu (5), tylko przez to, że w przeciwieństwie do konkurencji tu pierwszy ruch wykonujemy z poziomu województwa pomorskiego. Bardzo mocno dają się tu odczuć znaki wodne, posiadają stosunkowo niski stopień przeźroczystości i w znaczący sposób pogarszają czytelność zdjęć.

Tereny wojskowe są maskowane poprzez "przesadzanie lasu" (patrz Cypel Helski, jednostka wojskowa między Wejherowem a Pętkowicami). Przez to osoba przeglądająca zdjęcia jest wprowadzona w niebezpieczny błąd, który może sprawić, że użytkownik planujący wycieczkę napotka w terenie na przeszkodę terenową, którą nieraz ciężko jest ominąć. Pod tym względem sensowniejsze jest wypalanie na zdjęciach "białych plam".

Nie mniej ortofotomapa WODGiK-u Gdańsk ma szanse w przyszłości stanąć na pierwszym miejscu podium, gdyż jej mankamenty w przeciwieństwie do konkurencji skupiają się głównie na stronie technicznej samej przeglądarki, a nie na prezentowanych zasobach, które są tu wyjątkowo bogate. Gdyby tak połączyć zasoby WODGiKu z przeglądarką Google Maps skonałbym z radości ;-) Trzymam kciuki za to aby autorzy ortofotomapy wzięli się w przyszłości za ulepszenie przeglądarki.

Ryc. 4. Zdjęcia o wysokiej rozdzielczości w WODGiK, podział na zdjęcia w kolorze i odcieniach szarości.

Ryc. 5. Pięć kliknięć prowadzących do celu w przeglądarce WODGiK Gdańsk

Mocne strony:

• prawie 100% poziom pokrycia woj. pomorskiego zdjęciami o wysokiej rozdzielczości
• pokrycie okolic Trójmiasta kolorowymi zdjęciami w rewelacyjnej jakości i dużej aktualności
• możliwość podglądu terenu na mapie topograficznej 1:10 000

Słabe strony:

• archaiczna, mało funkcjonalna i nie intuicyjna przeglądarka
• rozmiary okna przeglądarki nie dają się regulować
• znaczna część województwa pokryta zdjęciami w odcieniach szarości
• maskowanie terenów wojskowych poprzez wirtualne "zalesianie"
• znaki wodne pogarszają w znaczący sposób czytelność zdjęć
• zdjęcia w odcieniach szarości choć pochodzą z tego samego źródła co geoportal, to są mniej czytelne z powodu wysokiego poziomu kontrastu.

Ryc. 6. Okolice Kolbud w WODGiK Gdańsk

Zumi www.zumi.pl

Ortofotomapa Zumi podobnie jak GM czy Geoserwer ma stosunkowo niski stopień pokrycia obszaru woj. pomorskiego zdjęciami o dobrej rozdzielczości. Jednak przeglądarki jest stosunkowo prosta i intuicyjna. Chodzi całkiem płynnie. Jest wzbogacona o zaawansowaną wyszukiwarkę miejsc i firm. Do wyszukania danego miejsca potrzebujemy tu średnio sześciu kliknięć. Zdjęcia pochodzą z tego samego źródła co Geoserwer (Techmex). Jednak na Zumi są one nieco bardziej rozmazane. Dodatkowo pewne obszary w stosunku do Geoserwera zostały nieco przycięte (patrz - zdjęcia Kolbud). O API można tu zapomnieć. Pewnym mankamentem jest również niewielka wysokość zdjęć w oknie przeglądarki. Zdjęcia okolic Trójmiasta są mniej aktualne w stosunku do GM czy WODGiK.

Ryc. 7. Orientacyjny rozkład zdjęć o wysokiej rozdzielczości w Zumi (Techmex).

Ryc. 8. Sześć kliknięć prowadzących do celu w przeglądarce Zumi

• stosunkowo dobra jakość zdjęć
• słabo widoczne znaki wodne
• zdjęcia terenów wojskowych

Słabe strony:

• niski stopień pokrycia woj. pomorskiego zdjęciami o wysokiej rozdzielczości
• przysłonięcie znacznej części okna przeglądarki innymi elementami strony
• zdjęcia choć pochodzą z tego samego źródła co geoserver, są nieco mniej czytelne.

Ryc. 9. Okolice Kolbud w Zumi

Trzecie miejsce: Geoportal & Geoserwer

Geoportal: www.geoportal.gov.pl

Ortofotomapa Geoportalu na pozór wydaje się bardzo udanym projektem. Jest on jeszcze w fazie pilotażowej, ma zostać ukończony w marcu 2008 roku. Zainwestowano w niego ok. 80 mln zł. Prezentowane zdjęcia są w bardzo wysokiej rozdzielczości. Niski poziom kontrastu zdjęć sprawia, że widać na nich drobne szczegóły. Stopień pokrycia terenu woj. pomorskiego wynosi ok. 90%. Zdjęcia były wykonywane po za okresem wegetacyjnym, dzięki czemu na terenach zalesionych widać drobne elementy, które u konkurencji zostały zakryte roślinnością. Okno przeglądarki jest stosunkowo duże i dopasowuje się ono automatycznie do rozdzielczości pracy monitora.

Największym mankamentem Geoportalu jest przeglądarka. Podobnie jak w przypadku WODGiK-u jest ona mało funkcjonalna i nie ergonomiczna. O wyszukiwaniu miejscowości można zapomnieć. Na każdym kroku trzeba się pilnować z ruchami kursora, gdyż niewłaściwy ruch może sprawić, że wrócimy się z powrotem do głównego okna przeglądarki. Warto wspomnieć o samych zdjęciach, które zostały wykonane w odcieniach szarości a ich poziom aktualności pozostawia wiele do życzenia.

W bardzo prymitywny sposób są maskowane tereny wojskowe. Autorzy ortofotomapy nie zadali sobie trudu by wycinać jednostki wojskowe wzdłuż ich granic. Zamiast tego wycięli całe arkusze zdjęć o powierzchni kilku/kilkunastu km2 (patrz - lotnisko w Redzikowie i jednostki wojskowe pod Wejherowem). W dodatku na skorowidzu nie widać które arkusze zdjęć zostały wycięte. Przypuszczam, że w ten sposób autorzy projektu chcą zamaskować przybliżoną lokalizację jednostek wosjowych, bo przecież biała plama wycięta wzdłuż granic jednostek mogła by zdradzić ich lokalizację. Rozumiem iż rządowy projekt musi przestrzegać tajemnicy wojskowej, ale w sytuacji gdy jednostki są doskonale widoczne na zdjęciach GM czy Zumi, to wycinanie całych arkuszy zdjęć lotniczych na Geoportalu w celu zamaskowania przybliżonego położenia jednostek wojskowych mija się z celem. Mam obawy, że właśnie z powodu "tajności" do tej pory nie zostały opublikowane zdjęcia Trójmiasta, Pobrzeża Kaszubskiego i Mierzei Helskiej.

Ryc. 10. Zdjęcia o wysokiej rozdzielczości w Geoportalu

Ryc. 11. Sześć kliknięć prowadzących do celu w przeglądarce Geoportalu

Mocne strony:

• znaczny stopień pokrycia woj. pomorskiego zdjęciami o wysokiej rozdzielczości
• stosunkowo niski poziom kontrastu oraz kompresji zdjęć
• duże okno przeglądarki

Słabe strony:

• archaiczna, mało funkcjonalna i nie intuicyjna przeglądarka
• pozornie pełny skorowidz, który tak naprawdę kryje w sobie wiele "dziur", szczególnie na obszarach gdzie występują jednostki wojskowe (np. Słupsk, Wejherowo)
• zdjęcia w odcieniach szarości
• maskowanie terenów wojskowych
• zbyt intensywne znaki wodne
• stosunkowo niska aktualność zdjęć

Ryc. 12. Okolice Kolbud w Geoportalu

Geoserwer: www.geoserwer.pl

Ortofotomapa na Geoserwerze prezentuje podobny zasób zdjęć co Zumi. Jest on tu jednak nieco poszerzony (patrz Kolbudy) i i w niektórych przypadkach aktualniejszy. Okno przeglądarki jest stosunkowo duże. Choć zdjęcia są w tej samej rozdzielczości co w Zumi, to jednak na Geoserwerze wydają się one bardziej czytelne (inny kontrast, nasycenie barw i zniekształcenia). Ponadto zaletą Geoserwera jest możliwość łatwego pozyskania przeglądanych zdjęć z katalogu Temporary Internet Files.

Największą wadą Geoserwera jest przeglądarka. Podobnie jak w przypadku Geoportalu i WODGiK jest ona toporna i nieergonomiczna, ale na swój wyjątkowy sposób. Wywołanie na niej odpowiedniego obszaru zajmuje sporo czasu. Do wyszukania danego miejsca potrzeba tu średnio dziesięciu kliknięć. Na końcu by wywołać odpowiedni arkusz, należy jednocześnie skorzystać z kursora i klawiatury. Nie można płynnie przechodzić do sąsiadujących ze sobą zdjęć. Przeglądarka jest blokowana przez firewalle. Ale trudno porównywać tą ortofotomapę z pozostałymi, gdyż Geoportal jest projektem nastawionym na sprzedaż zdjęć a nie na ich rozpowszechnianie w sieci.

Ryc. 13. Zdjęcia o wysokiej rozdzielczości na Geoserwerze (Techmex)

Ryc. 14. Dziesięć kliknięć prowadzących do celu w przeglądarce na Geoserwerze

Mocne strony:

• stosunkowo dobra jakość zdjęć
• zdjęcia terenów wojskowych
• możliwość pozyskania zdjęć z Temporary Internet Files

Słabe strony:

• mało funkcjonalna i nie intuicyjna przeglądarka
• długi czas wyszukiwania zdjęć, dojście do odpowiedniej skali przeglądarki wymaga ok. 10-ciu kliknięć.
• niski stopień pokrycia woj. pomorskiego zdjęciami o wysokiej rozdzielczości

Ryc. 15. Okolice Kolbud na Geoserwerze

Jak widać nikt jeszcze nie stworzył ortofotomapy idealnej i raczej nie należy się spodziewać, by kiedykolwiek takowa powstała ;-) Jednak na przykładzie Google Maps i WODGiK widać, że niewiele już brakuje do powstania ortofotomapy z prawdziwego zdarzenia. Z jednej strony Google Maps pokazuje nam, że można zaprojektować funkcjonalny i prosty w obsłudze inferfejs przeglądarki. Z drugiej strony po WODGiK Gdańsk widzimy że jak się chce, to można skompletować prawie 100% pokrycie terenu zdjęciami w wysokiej rozdzielczości. Po jednej stronie stoją rozwiązania komercyjne, po drugiej państwowe. Marzy mi się aby kiedyś powstał złoty środek łączący obie te skrajności ;-)